Taalcursus Nederlands

5 juni 2018
Delen via:

Jaren geleden hoorde ik een Engelsman zeggen: ‘Ik vind het zo bijzonder dat Nederlanders Engels proberen te praten. Alleen al het feit dat ze het proberen, geeft mij het gevoel dat ik ertoe doe. Ze vinden het kennelijk belangrijk om met ons te communiceren.’

Ik weet nog dat ik me ontzettend schaamde toen ik dit hoorde. Hoe vaak had ik niet veroordelend gedacht over Nederlanders die Engels probeerden te spreken en dat in mijn oren beter aan anderen konden overlaten? En over buitenlanders die Nederlands probeerden te spreken? Ik had het nog nooit op die manier bekeken: dat mensen die in de taal van de ander proberen iets duidelijk te maken, mensen zijn die moeite doen voor de ander. Mensen die uit hun comfortzone stappen en nederig durven te zijn.

In ons plaatselijke huis-aan-huis-blad las ik kortgeleden voor de zoveelste keer een oproep voor taalvrijwilligers bij mij in de wijk. Dat was iets wat me aansprak, maar nooit zag zitten om echt te gaan doen. We zoeken meer verbinding in de wijk, ik heb Nederlands gestudeerd, we kerken in een internationale gemeente en ik vind het gaaf om mensen uit andere landen en culturen te leren kennen. Maar ik ben slechthorend en dat is een pittige handicap als je les wilt geven.

Ideale omstandigheden

Maar toch. Het ging hier nu om volwassenen die vrijwillig naar les komen. Ik héb Nederlands gestudeerd en zou in ideale omstandigheden mensen kunnen helpen om Nederlands te leren. Misschien was er iets te bedenken waardoor mijn handicap ons niet teveel zou belemmeren? Bijvoorbeeld door één-op-één of een hele kleine groep les te geven, en door schriftelijk vragen te laten stellen? Misschien moet ik het toch eens proberen. Ik ging in gesprek en zo kwam ik op een dinsdagochtend terecht op de cursus Nederlands in ons wijkcentrum.

Er zaten al meerdere mensen aan de tafels. Mannen en gesluierde en ongesluierde vrouwen uit Afrika, Zuid-Amerika en Azië en op het laatst schoof er ook nog een Britse man bij aan. In het uur dat volgde raakte ik steeds meer onder de indruk van wat ik zag en hoorde. Deze mensen wonen dus in mijn wijk. Mensen uit verschillende landen, met heel verschillende achtergronden. Vanuit een enorm diverse achtergrond komen ze naar het wijkcentrum om zich te laten onderwijzen door een plaatselijke, veelal gepensioneerde, Nederlander.

Wonen

Het thema van de les was wonen. De begeleider legde wat begrippen uit en begon toen vragen te stellen. Hoe woon je nu? – In een appartement of maisonnette in een flatgebouw. Hoe zou je het liefste wonen? – In een eengezinswoning, want dan heb je een tuin en geen buren onder of boven je. Hoe woonde je in het land waar je vandaan komt? – In een eengezinswoning. Mis je het land waar je vandaan komt? – Ja, heel erg.

Vooral dat laatste raakte me. Allemaal, niemand uitgezonderd, misten ze hun thuisland. Dat was iets wat ik me nooit écht gerealiseerd had. Deze mensen bij mij aan tafel die uit alle hoeken van de wereld komen, wonen allemaal in een minder groot huis dan ze vroeger woonden en ze missen hun thuisland.

Ik woon wél in een rijtjeshuis en ik ben hier opgegroeid. Ik ben dan wel slechthorend, maar spreek vloeiend Nederlands. En ik zit hier, tussen allerlei mensen uit allerlei landen, van allerlei leeftijden. Ik probeer ze te verstaan, maar het kost me enorm veel moeite. Niet alleen omdat ik slechthorend ben, maar ook omdat zij nog niet zo goed Nederlands praten. Ik vraag ze of ze naast de lessen ook op andere plekken Nederlands oefenen en sommigen blijken bijna elke dag wel ergens in de stad een les Nederlands te doen. Maar dat bedoelde ik eigenlijk niet, dus ik probeer het nog eens: ‘praten jullie in de winkel of op straat wel eens met Nederlanders?’

Slechthorend

Ik zie teleurgestelde, bijna moedeloze gezichten. Ik schrik ervan. ‘Nou,’ legt een man uit, ‘dat is erg moeilijk. In een winkel met iemand praten lukt niet. En als je met een Nederlander praat: Nederlanders praten veel te snel, ik kan het niet begrijpen.’ Ik weet precies wat hij bedoelt. Ik spreek vloeiend Nederlands, maar heb regelmatig hetzelfde probleem. Toen ik bijvoorbeeld van de week mijn zoon naar voetbal bracht, groette ik een vader die ik kende. Deze man zei, licht geïrriteerd: ‘ik heb je al drie keer gegroet!’  Ik schrok en legde uit: ‘sorry, ik ben slechthorend’. Gelukkig leek hij te weten wat dat betekende en ik stapte behoorlijk opgelucht weer op de fiets.

Vaak reageren mensen anders als ik zeg dat ik slechthorend ben. Ze komen er meestal in de loop van het gesprek achter, bijvoorbeeld omdat ik erg vaak vroeg: ‘wat zeg je?’ en dat dan toch maar even uit wil leggen, of omdat ik heb moeten vragen of iemand uit het licht wil gaan staan of z’n hand voor z’n mond weg te halen, zodat ik kan liplezen. Mensen reageren dan vaak met: ‘huh, maar je praat wel normaal’ en vervolgens vinden ze het bijzonder dat ik havo, hbo en universiteit heb gedaan. Slechthorendheid staat bij veel mensen gelijk aan dom en stom en vaak ook nog oud. Ik ben dat (nog) niet, maar ik ben dus zeker wel slechthorend en dat betekent dat ik goed zicht moet hebben op je mond, liever niet telefoneer (en dolgelukkig ben met Whatsapp) en niet naar alle feestjes en bijeenkomsten ga, omdat ik doodmoe ben na gesprekjes voeren met achtergrondgeluid.

Begrijpen

Ik realiseerde me ineens dat ik eigenlijk wel wat gemeen heb met deze mensen die met moeite Nederlands spreken. Ook zij moeten veel moeite doen om míj te begrijpen, net als ik dat moet doen voor hen. Ook zij worden vaak voor dom aangezien, terwijl ze dat waarschijnlijk helemaal niet zijn. En ook zij hopen op een welwillende reactie als ze de moed hebben gevat een gesprek aan te knopen. En net zoals ik op sommige dagen groepen en gesprekken mijd, omdat ik er gewoon doodmoe van word en niet omdat ik de ander niet zou willen spreken, geldt dat misschien ook wel voor hén.

Ik besluit voortaan meer aandacht te geven aan mensen die me iets proberen te vragen in gebrekkig Nederlands, ook al is het misschien een beetje lastig te begrijpen. Ik besluit niet meer snel op het Engels over te gaan, maar mijn handen en voeten te gebruiken als het met woorden alleen niet lukt. Ik ga proberen deze mensen te laten merken dat ik trots op ze ben dat ze proberen mijn taal te spreken. En ik ga het doen. Ik ga deze week nog beginnen met een paar vrouwen helpen Nederlands te leren. Ook al ben ik slechthorend.


Leestip: Alles wat je achterlaat

lente, boeken. boekenlijst, lezenJane Kirkpatrick vertelt een prachtig verhaal van een vrouw die droomt om te worden wat ze altijd al heeft willen zijn. Een kijkje in het Oregon van de laatste helft van de 19e eeuw.

Jenny Pickett weet veel over de geneeskracht van planten, maar haar droom om dokter te worden brengt haar in conflict met haar omgeving. Ze zet alles op alles om haar droom te laten uitkomen. Maar de weg ernaartoe is lang, en de prijs ervoor is hoog, niet alleen voor Jenny zelf, maar ook voor haar familie. Zijn die offers te groot voor haar idealen?

 

 

 

U kunt dit boek voor €19,99 bestellen bij boekenwereld. Dit boek wordt dan gratis verzonden.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *